Sağlıklı Ayrışma Nedir? Bir İzmirli Genç Yetişkinin Gözüyle
Herkesin Bir Sağlıklı Ayrışmaya İhtiyacı Var, Ama Kimse Bunu Söyleyemez
İzmir’de yaşamışsanız, kahve içmenin bir sanat formu olduğunu bilirsiniz. Hem de herkesin bardağında “soğuk” yazsa da, için için sıcacık bir bakış açısına sahip olduğunuz bir şehirde. Burası, arkadaş toplantılarında bol bol espri yapıp, sabahları geç uyanıp kahvaltıyı öğle yemeğine dönüştüren ama içten içe “bugün neyi yanlış yapıyorum?” diye kendini sorgulayan bir şehir. Evet, tam olarak ben bu insanım. Yani sağlıklı ayrışma, hayatımdaki en karmaşık kavramlardan biri oldu. Hani o 25 yaşındaki İzmirli genç yetişkin profilinde, biri bir şey söylediğinde “he” deyip iç sesimin devreye girmesi… O zaman sağlıklı ayrışmayı tam olarak anlamaya başlıyorum.
Hadi Şimdi Ciddileşelim: Sağlıklı Ayrışma Nedir?
Sağlıklı ayrışma, duygusal anlamda, başkalarından bağımsız bir birey olma sürecidir. Yani, “Anneciğim, lütfen beni özgür bırak” diye bağırarak evden kaçmakla karıştırmamalısınız. Ayrışmak, başkalarının beklentilerinden, fikirlerinden ve hatta duygusal yüklerinden bağımsız bir şekilde kendi kimliğinizi bulma yolculuğudur. Ve evet, çoğu zaman bu süreçte kendinizi bir yandan özgür hissedip, bir yandan da “Benim kimliğim ne?” diye sorgulayan bir psikolojik boğulma yaşıyor olabilirsiniz. Sağlıklı ayrışma işte burada devreye giriyor.
Bir arkadaşım geçenlerde şöyle demişti:
“Ya gerçekten ben seni seviyorum ama çok takılıyorum bazen. Sen de çok fazla düşünüyorsun, bir yerde ‘eyvallah’ deyip gitmeyi unutmuyorsun.”
Aynen, bu diyaloğun başı sağlıklı ayrışma. Çünkü ben de tam olarak “bunu yapıyorum!” dediğimde, bir şekilde insanlardan “ayrışarak” aslında bir şeyler keşfetmeye başlıyorum.
Duygusal Bağımlılığı Fark Etmek: Bir İzmirli Genci Olarak Test Ediyorum
Şimdi diyeceksiniz ki, “Ama neden bu kadar dert ediyorsun, hayatına bak, insanlar sana saygı duysun, kendi yolunu bul!” Evet, çok doğru. Ama bu sorunun cevabı çok derin. Duygusal bağımlılık! Evet, sağlıklı ayrışma dediğimizde, insanların hayatında küçük bir fark yaratmak adına bu çok önemli.
Mesela, geçen gün bir arkadaşım WhatsApp grubumuzda “Bana yardım edebilir misiniz?” diye bir mesaj attı. Hemen elim kalktı ve başlamak üzereyken, iç sesim devreye girdi:
“Yine mi? Senin zaten senin hayatını düzeltmeye çalışırken, başkalarının hayatını düzelten bir insan olma görevini üstlenmeye karar mı verdin?”
O an sağlıklı ayrışma dedikleri şeyin işte tam burada devreye girdiğini fark ettim. Duygusal bağımlılığı bırakıp, kimin için hangi sınırları koyacağımı belirlemem gerekiyordu. “Evet, her zaman yardımcı olmak güzel ama bana yardımcı olmak için önce kendime odaklanmam gerek.”
Bunu fark ettiğimde, sadece arkadaşlarımın değil, benim de zamanımı çalan, aslında kendi ihtiyaçlarımı göz ardı eden bir davranış sergilediğimi gördüm. Ama tabii ki bu kadar basit bir farkındalıkla iş bitmiyor. Sağlıklı ayrışma, aslında bir başkalarına ‘hayır’ diyebilme becerisi kazanmak demek.
Bir Arkadaşla Sağlıklı Ayrışma Üzerine Komik Bir Diyalog
Ben: “Beni anlaman lazım, bazen kimseyi sevmeden, kimseye ‘Evet’ demeden, içsel huzura ulaşmak istiyorum.”
Arkadaşım: “Haa yani şimdi herkesin seni sevmesini beklemiyorsun, doğru mu?”
Ben: “Evet, mesela sen! Sen de bu kadar ilgilisin, o yüzden ‘Sağlıklı ayrışma’ dedikçe seni sinirlendirmek istiyorum.”
Arkadaşım: “Duygusal ayrışma değil, psikolojik ayrışma yapalım o zaman!”
Gerçekten bu noktada sağlıklı ayrışmanın başka bir boyutuna giriyorum: Kendine gülmek! Hani bazen hayatın ciddi bir drama gibi ilerlediğini düşünüp, çok büyütüyorsun her şeyi ama gerçekten büyütülmeyecek bir şey olduğunu da kabul etmek gerek. “Bir dakika, biraz sakinleş, bu kadar abartma, bir ‘hayır’ demek senin için dünya sonu değil.”
Sonuç: Kendini Sevmek, Ayrışmanın Başlangıcıdır
Sağlıklı ayrışma süreci, aslında başkalarıyla değil, kendinizle başlar. “Ben kimim?” sorusunun cevabını bulabilmek için önce, başkalarına kendimizi göstermekten ziyade, kendimize dönmemiz gerekir. Kimseye ‘Evet’ demek zorunda değilsiniz, bazen sadece bir ‘Hayır’ demek, o kadar rahatlatıcı olabilir.
Ve evet, belki bir İzmirli olarak, şehri izlerken düşündüğümde, bir çay içip kendimle olmanın kıymetini anladım. Herkesin sağlıklı ayrışma ihtiyacı vardır. Kendi yolumuzu çizmek, başkalarının bize dayattığı beklentilerden sıyrılmak, en sonunda huzura kavuşmanın yoludur.
Seninle bu yazıyı yazarken, arkadaşlarımın seslerini duyar gibi oluyorum, “Sağlıklı ayrışma dediğimiz şey, bu kadar ciddi mi?” Hayır, eğlenceli bir şey aslında. Gülün, içinizden “Beni ne ilgilendiriyor?” diyerek gülün ve bazen de gerçekten, hayatın akışına kendinizi bırakın. Bu, sağlıklı ayrışmanın da ta kendisidir.